H βασιλόπιτα είναι το γλύκισμα - σύμβολο της Πρωτοχρονιάς και συνδέεται με την εορτή του Αγίου Βασιλείου, από τον οποίο πήρε το όνομά της.
Τη βρίσκουμε με πολλές μορφές και διάφορους τρόπους παρασκευής, σ’ όλα τα ελληνικά σπίτια, αστικά και αγροτικά. Ζυμώνεται κυρίως με αλεύρι, αυγά, ζάχαρη και γάλα, και συνηθέστατα πάνω στην επιφάνειά της γράφεται ο αριθμός του νέου έτους με αποφλοιωμένα αμύγδαλα.
Μέσα στο ζυμάρι τοποθετείται ένα νόμισμα, που όποιος το βρει κατά το μοίρασμα της βασιλόπιτας θα είναι ο τυχερός της χρονιάς. Σε κάποιες αγροτικές περιοχές αντί για νόμισμα τοποθετούσαν παλαιότερα ένα κομματάκι άχυρο, κλήμα ή κλώνο ελιάς, ανάλογα με την παραγωγή της περιοχής, και όποιος το έβρισκε θα είχε καλή σοδειά κατά τη διάρκεια του χρόνου.
Η βασιλόπιτα κόβεται και μοιράζεται με εθιμικό τελετουργικό τη νύχτα της παραμονής του νέου χρόνου ή ανήμερα την Πρωτοχρονιά. Το γενικό πρόσταγμα έχει ο νοικοκύρης του σπιτιού, που αφού τη σταυρώσει, κόβει και μοιράζει τα κομμάτια της πίτας στα μέλη της οικογένειάς του και τους τυχόν φιλοξενούμενους, ενώ ιδιαίτερα κομμάτια ξεχωρίζονται για τον Χριστό, την Παναγία, τον Άγιο Βασίλειο, το σπίτι και τους ξενιτεμένους της οικογένειας.
Το έθιμο δεν περιορίζεται μόνο στο σπίτι και την ημέρα της Πρωτοχρονιάς. Από τις επόμενες ημέρες και σχεδόν μέχρι και τα τέλη Φλεβάρη, σωματεία, επαγγελματικές ενώσεις και οργανώσεις κόβουν τη δική τους βασιλόπιτα. Η συνήθεια αυτή είναι νεώτερη και κατάγεται από στις παλαιότερες συντεχνίες, τα μέλη των οποίων έκοβαν την πρωτοχρονιάτικη πίτα και τη μοιράζονταν για το καλό το δικό τους και του κοινού τους επαγγέλματος.
Το έθιμο της βασιλόπιτας, όπως και άλλα του Δωδεκαημέρου (Χριστούγεννα - Θεοφάνεια), ανάγεται στα ρωμαϊκά «Σατουρνάλια», που αποτελούν συνέχεια των Ελληνικών «Κρονίων». Κατά τη διάρκειά τους προσφέρονταν ως δώρα καρποί και πλακούντες (πίτες) μέσα σε χρυσά φύλλα. Μπορεί να σχετιστεί και με τον εορταστικό άρτο της ελληνικής αρχαιότητας, που προσφερόταν στους θεούς, ιδίως στα «Θαλύσια» και τα «Θαργήλια».
Υπάρχει, όμως, και η χριστιανική παράδοση για το έθιμο της βασιλόπιτας. Όταν ο Άγιος Βασίλειος ήταν επίσκοπος Καισάρειας, ο έπαρχος της Καππαδοκίας πήγε να εισπράξει φόρους με άγριες διαθέσεις. Οι κάτοικοι φοβήθηκαν και ζήτησαν την προστασία του επισκόπου τους. Αυτός τους είπε να συγκεντρώσουν ό,τι πολύτιμα αντικείμενα είχαν για να τα προσφέρουν στον έπαρχο. Ο άγιος, όμως, τον έπεισε να φύγει χωρίς να πάρει τίποτε. Ήταν παραμονή της Πρωτοχρονιάς.
Επειδή η επιστροφή των αντικειμένων στους κατόχους τους ήταν πρακτικά αδύνατη, με συμβουλή του αγίου ζυμώθηκαν πλακούντια (μικρές πίτες) και μέσα σ’ αυτούς τοποθετήθηκε από ένα πολύτιμο αντικείμενο. Έγινε η διανομή και, σαν από θαύμα, έτυχε στον καθένα ό,τι είχε δώσει. Από τότε, λέγει η παράδοση, κάνουμε στη γιορτή του Αγίου Βασιλείου πίτες με νομίσματα μέσα.
Νεώτερες παραλλαγές αυτής της παράδοσης από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία παρουσιάζουν τον Άγιο Βασίλειο να κερδίζει τον εισπράκτορα των φόρων σε χαρτοπαίγνιο και στη συνέχεια να γίνεται η διανομή με μικρά ψωμιά ή με μια μεγάλη πίτα.
΄Ετσι λοιπόν τηρώντας τα ήθη και τα έθιμα το κάθε τμήμα έφτιαξε την δική του Βασιλόπιτα και στη συνέχεια την έκοψε. Οι τυχεροί του φλουριού κέρδισαν και από ένα βιβλίο, το οποίο το πρόσφερε ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του 1ου Νηπιαγωγείου Αγίας Μαρίνας.
Η μία από τις συνταγές μας
Ο σύλλογος διδασκόντων έκοψε την δική του βασιλόπιτα και η τυχερή ήταν η Κυρία Άννα Φραντζεσκάκη
Με απόφαση του Δημάρχου Μαλεβιζίου Μενέλαου Μποκέα κλειστά θα παραμείνουν αύριο Δευτέρα 24 Ιανουαρίου όλα τα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο Μαλεβίζι, καθώς και οι δημοτικοί και ιδιωτικοί παιδικοί και βρεφονηπιακοί σταθμοί.
Η απόφαση λήφθηκε λόγω των ακραίων καιρικών συνθηκών που ήδη έχουν ξεκινήσει να εκδηλώνονται στην περιοχή και αναμένονται να ενταθούν τις επόμενες ημέρες στο πλαίσιο της κακοκαιρίας «Ελπίς», με κύρια χαρακτηριστικά τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και τις πυκνές χιονοπτώσεις, σύμφωνα με το έκτακτο Δελτίο Επιδείνωσης Καιρού της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας. Η αναστολή λειτουργίας των σχολικών μονάδων γίνεται προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των μαθητών, η αποφυγή ατυχημάτων και η αποφυγή διασποράς του κορωνοϊού COVID19, λόγω της δυσκολίας εφαρμογής των υγειονομικών πρωτοκόλλων.
Παρακαλούνται οι διευθύνσεις των σχολείων να λάβουν υπόψη τους την ενημέρωση που αναμένεται από το Υπουργείο Παιδείας σχετικά με το αν η εκπαιδευτική διαδικασία πραγματοποιηθεί μέσω της τηλεκπαίδευσης.
Υπενθυμίζεται ότι το σύνολο του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Μαλεβιζίου βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη και επιχειρησιακή ετοιμότητα, προκειμένου να αντιμετωπισθούν τυχόν προβλήματα από το κύμα κακοκαιρίας
