Η πόλη μου ,το Ηράκλειο

Τρίτη 11 Μαρτίου 2014

Ο αριθμός -7-(που εμφανίζεται..)

Η αφορμή μας δόθηκε από τα -7-πόδια της Κυρά Σαρακοστής!Τα παιδιά μόνα τους άρχισαν να λένε ότι υπάρχουν τα παραμύθια όπου  "οι νάνοι" ήταν επτά...και "ο λύκος με τα επτά κατσικάκια"..και ο Ολυμπιακός έχει το νούμερο επτά(εννοούσαν την θύρα 7)...
Αφού  σχεδιάσαμε το 7 με πλαστελίνη,με μαρκαδόρους,με δακτυλομπογιές...και αφού το βρήκαμε μέσα από διάφορες πράξεις στο αριθμητήριο



  αποφασίσαμε με την βοήθεια των γονιών να ανακαλύψουμε που αλλού συναντούμε τον αριθμό επτά!

Στην ιστορία των εθνών, στη θρησκεία, μουσική (βυζαντινή και νεότερη), στις τέχνες, στην εξελικτική πορεία της ιατρικής και του ανθρώπου, ακόμη και στην απροσδιόριστη διάσταση του σύμπαντος, από την αρχαιότητα μέχρι και επί των ημερών μας, ο αριθμός επτά θεωρούνταν κατά τρόπο θαυμαστό ως αδιαίρετος ιερός αριθμός, για όλους σχεδόν τους λαούς της γης.
Μαζέψαμε λοιπόν όλες τις πληροφορίες και κάναμε ταξινόμηση σύμφωνα με τις επιστήμες .....
Στην Ιστορία:
Σύμφωνα λοιπόν με τους Αρχαίους Έλληνες:
  1. Χώριζαν τους ωκεανούς του κόσμου σε 7 θάλασσες: Το Αιγαίο, τη Μεσόγειο, την Αδριατική, τη Μαύρη, την Ερυθρά, την Κασπία και τον Περσικό Κόλπο.
  2. Τα μέταλλα που γνώριζαν στην Αρχαιότητα ήταν 7: Χρυσός, χαλκός, μόλυβδος, κασσίτερος, υδράργυρος, ασήμι, σίδηρος. Σε αυτά βασίστηκε η εξέλιξη του Πολιτισμού!
  3. Οι 7 πλανήτες που ήταν γνωστοί στην αρχαιότητα ήταν οι: Ερμής, Αφροδίτη, Άρης, Δίας, Κρόνος, Ήλιος και Σελήνη.
  4. Οι Αρχαίοι Έλληνες χώριζαν την ανατομία του ανθρώπινου σώματος σε 7 μέρη: Κεφάλι, στήθος, στομάχι, 2 χέρια, 2 πόδια.
  5. Οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν το 7 τέλειο αριθμό γιατί είναι το άθροισμα του 3 και του 4 που αντιστοιχούν στα τέλεια σχήματα, τρίγωνο και τετράγωνο.
  6. 7 οι Αρχαίοι Σοφοί της Αρχαιότητας
  7. Τα 7 θαύματα του κόσμου
  8. Στην Αρχαιότητα πίστευαν ότι οι πλανήτες που ήταν γνωστοί ήταν ο Ερμής,Αφροδίτη,Δίας,Κρόνος,Ήλιος,Άρης και Σελήνη.O πλανήτης Κρόνος αποτελείται από 7 "δακτυλίδια"γύρω απ' αυτόν!
  9. Ο Οδυσσέας έμεινε στο νησί της Καλυψώς 7 χρόνια.

Στην Μυθολογία:


  • Ο αριθμός 7 εμφανίζεται πολύ συχνά στην Ελληνική Μυθολογία: 
  • Η λύρα του Αρχαίου Θεού Απόλλωνα, είχε 7 χορδές.
  • Το τέρας που σκότωσε ο Ηρακλής ( η Λερναία ύδρα με τα 7 κεφάλια)
  •  Ο Μινώταυρος κατασπάραζε 7 κορίτσια και 7 αγόρια κάθε χρόνo(διαταγή του Μίνωα)... 
Στην Θρησκεία:

  •  Η 7η ημέρα της Δημιουργίας είναι αυτή της ανάπαυσης, της αργίας και συμβολίζει την ολοκλήρωση και την τελειότητα!
  • Σύμφωνα με την Βίβλο, ο Νώε πήρε στην Κιβωτό του,7 ζεύγη από κάθε είδος πτηνών
  • 7 είναι οι χριστιανικές αρετές(ευσπλαχνία,ταπεινότητα,αγνότητα,φιλαλληλία,επιείκεια,καλοσύνη,εργατικότητα).
  • Οι Μουσουλμάνοι δικαιούνται να έχουν 7 γυναίκες σύμφωνα με το Κοράνι.
  • Γιορτάζουμε το Πάσχα για 7 ημέρες(Μεγαλοβδομάδα)
  • 7 είναι τα θανάσιμα αμαρτήματα:

           Οκνηρία = η φυγοπονία, η τεμπελιά
           Αλαζονεία = το να θεωρεί κανείς τον εαυτό του ανώτερο των άλλων
          Λαιμαργία = κατάσταση στην οποία ένας άνθρωπος τρώει πολύ, ασταμάτητα και γρήγορα
           Λαγνεία = κατάσταση στην οποία ο άνθρωπος δεν ελέγχει τις σεξουαλικές του επιθυμίες
             Απληστία = πλεονεξία,αυτός που θέλει όλο και περισσότερα
             Οργή = θυμός, μνησικακία
         Ζηλοφθονία = Όταν κάποιος ενοχλείται με την επιτυχία των άλλων
  •    7  είναι τα μυστήρια στον Χριστιανισμό(Γάμος,Βάπτιση,Ευχέλαιο,Εξομολόγηση,Μετάληψη,Χρίσμα,Ιεροσύνη)

Στον κινηματογράφο-Μουσική-Θέατρο
  • οι επτά θανάσιμες πεθερές
  • και οι επτά ήταν υπέροχοι
  • επτά επί Θήβας
  • επτά τραγούδια θα σου πω...(τραγούδι)
  • οι επτά νότες του πενταγράμμου
  • Στην Γεωγραφία

  • Τα Επτάνησα

  • Επίσης μάθαμε ότι η πασχαλίτσα έχει 7 μαύρες βούλες και πήρε το όνομά της από τις επτά ημέρες που γιορτάζουμε το Πάσχα!

  • Οι γάτες έχουν 7 ζωές(επτάψυχες)
  • Οι ημέρες της εβδομάδος είναι 7 και το ουράνιο τόξο έχει 7 χρώματα( κόκκινο,πορτοκαλί,κίτρινο,μπλε,πράσινο,γαλάζιο,μωβ)
  • Τα φωνήεντα είναι επτά...
  • Η θύρα 7 του Ολυμπιακού...

  • το κρουασάν 7 days και το αναψυκτικό 7up
  • Στα παραμύθια:
  • Η Χιονάτη και οι επτά νάνοι
                                       
  • ο λύκος και τα επτά κατσικάκια
  •                                   
Με τις εικόνες κάναμε αντιστοιχίσεις με λέξεις  αλλά παίξαμε και παιχνίδια μνήμης και παρατηρητικότητας!



Ζωγραφίσαμε κάποια απ' αυτά....


Επεξεργαστήκαμε το θέμα με τους πλανήτες έπειτα από βιβλία που μας έφεραν τα παιδιά και συζητήσαμε για την γη μας....και λύθηκε η γνωστή απορία των παιδιών"γυρίζει η γη ή ο ήλιος;"
Κάναμε το γνωστό πείραμα με την υδρόγειο σφαίρα και τον φακό και μιμηθήκαμε τους πλανήτες αλλά και την γη γύρω από τον ήλιο!!


Κατανοήσαμε γιατί έχουμε νύχτα και γιατί ημέρα αλλά και διαφορετικές εποχές, με ...πληροφορίες από εγκυκλοπαίδεια και το Διαδίκτυο....















Η περιστροφή της Γης: Η μέρα και η νύχτα 
Η Γη περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της. Ο Ήλιος φωτίζει τη Γη, όπως φακός 
φωτίζει την υδρόγειο σφαίρα.

Δηλαδή η Γη δεν φωτίζεται ολόκληρη την ίδια ώρα. Φωτίζεται μόνο η μισή, δηλαδή το μέρος της Γης που βλέπει τον Ήλιο. Τότε το μέρος που φωτίζεται έχει ημέρα. Το άλλο μισό μέρος που δε φωτίζεται έχει νύχτα.
Καθώς η Γη περιστρέφεται συνεχώς, οι τόποι της φωτίζονται διαδοχικά, ο ένας μετά τον άλλον. Σε κάθε τόπο η μέρα διαδέχεται τη νύχτα και αντίστροφα, χωρίς διακοπή. 
Η διάρκεια της μέρας και της νύχτας δεν είναι πάντα ίδια σ’ όλη τη Γη. Άλλοτε είναι μεγαλύτερη η μέρα κι άλλοτε η νύχτα. Αυτό οφείλεται σε μια μικρή κλίση που έχει ο άξονας της Γης.

Η περιφορά της Γης: Οι εποχές


    Στη μικρή αυτή κλίση του νοητού άξονα, γύρω από τον οποίο γυρνά η Γη, οφείλονται και οι τέσσερες εποχές. Και να γιατί:
Η Γη έχει ένα ελάττωμα. Ο άξονάς της δεν είναι κάθετος καθώς τρέχει γύρω από τον Ήλιο. Έτσι η Γη δεν τρέχει όρθια, αλλά γυρτή! Στην κλίση αυτή που έχει η Γη οφείλονται οι τέσσερις εποχές του χρόνου.
Όπως περιφέρεται η Γη, άλλοτε είναι στραμμένο προς τον Ήλιο το βόρειο και άλλοτε το νότιο ημισφαίριο. Το ημισφαίριο που είναι στραμμένο προς τον Ήλιο δέχεται κάθετα τις ακτίνες του και θερμαίνεται περισσότερο, ενώ το άλλο ημισφαίριο δέχεται τις ακτίνες του Ήλιου πλάγια και θερμαίνεται λιγότερο. Όταν, λοιπόν, το βόρειο ημισφαίριο έχει καλοκαίρι, το νότιο ημισφαίριο έχει χειμώνα και αντίστροφα.
Ένα παράδειγμα: Η χώρα μας βρίσκεται στο βόρειο ημισφαίριο. Ο Αϊ-Βασίλης σ’ εμάς έρχεται τον Γενάρη μέσα στα κρύα και στα χιόνια. Στην Αυστραλία, αντίθετα, που βρίσκεται στο νότιο ημισφαίριο τα παιδιά περιμένουν τον Αϊ-Βασίλη στις παραλίες, γιατί το Γενάρη εκεί έχουν καλοκαίρι.(http://users.sch.gr/kolovos/geografia_st1.html)


Ένα μεγάλο μπράβο στα παιδιά και στους γονείς τους για όλες αυτές  τις πληροφορίες και τις εργασίες που μας έφεραν!


Παρασκευή 7 Μαρτίου 2014

Η Κυρά Σαρακοστή είναι έθιμο παλιό!

Η εβδομάδα αυτή ήταν αφιερωμένη στο ξεκίνημα της νηστείας με την .... Σαρακοστή.
Πρώτα  συζητήσαμε για την Καθαρή Δευτέρα-τα κούλουμα- και  το πέταγμα του χαρταετού(αν και φέτος μας τα χάλασε ο καιρός) ...μας δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσουμε  το σχήμα του κώνου κατασκευάζοντας στην συνέχεια τον δικό μας χαρταετό!
Για  να βοηθήσουμε τα παιδιά να κατανοήσουν την περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής και της νηστείας μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την παράσταση της Κυράς Σαρακοστής!
 Η Κυρά Σαρακοστή λοιπόν μάθαμε ότι  είναι ένα παλιό ελληνικό έθιμο που έπαψε να τηρείται στις μέρες μας . Στην ουσία είναι ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο που είχαν οι παλιοί για να μετρούν τις εβδομάδες από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι την Κυριακή του Πάσχα. Οι εβδομάδες είναι επτά, γιαυτό και η Κυρά Σαρακοστή έχει επτά πόδια. Ένα πόδι για κάθε εβδομάδα.
Η Κυρά Σαρακοστή έχει σταυρωμένα τα χέρια της, επειδή προσεύχεται, δεν έχει στόμα γιατί δεν μιλάει και γιατί νηστεύει, δεν έχει αυτιά για να μην ακούει. Όλα αυτά γιατί η περίοδος μέχρι το Πάσχα στην ουσία σημαίνει στροφή στον εσωτερικό μας κόσμο με σκοπό την κάθαρση μέσω της νηστείας, όχι μόνο των τροφών αλλά και των κακών μας συνηθειών: δεν βλέπουμε δηλαδή, δεν ακούμε και δεν σχολιάζουμε τι κάνουν οι άλλοι, αλλά στρέφουμε την προσοχή μας στην δική μας βελτίωση.
 Γράφει ο Γεώργιος Μέγας: ”άλλοτε, που έλειπαν τα ημερολόγια και ήθελαν να έχουν κάποια αντίληψη του χρόνου στη διάρκεια της Μεγάλης Σαρακοστής, οι άνθρωποι του λαού είχαν βρει ένα εύκολο μέσο’ παρίσταναν τη Σαρακοστή εικονικά σαν Καλόγρια.
Έπαιρναν μια κόλλα χαρτί κι εσχεδίαζαν με το ψαλίδι μια γυναίκα. Η κυρά Σαρακοστή δεν έχει στόμα, γιατί είναι όλο νηστεία’ τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές. Έχει 7 πόδια, τις 7 εβδομάδες της Σαρακοστής. Κάθε Σάββατο κόβουμε κι ένα πόδι. Το τελευταίο πόδι το κόβουμε το Μεγάλο Σάββατο, το βάζουμε μέσα σ’ένα ξερό σύκο ή καρύδι κι όποιος το βρει του φέρνει γούρι! (Χίος)
Στον Πόντο:παίρνουν μια πατάτα ψημένη ή ένα κρεμμύδι, μπήγουν επάνω ακτινοειδώς 7 φτερά κότας, το δένουν από το ταβάνι και κρέμεται όλη τη Σαρακοστή. Μια μια βδομάδα που περνάει, βγάζουν από ένα φτερό. Λέγεται “κουκουράς” και είναι το φόβητρο των μικρών.”Άλλοτε, πάλι, κι αλλού, την κυρά Σαρακοστή την πλάθαν με ζυμάρι, γι’αυτό και μας έχει διασωθεί το τραγουδάκι:
Την Κυρά Σαρακοστή που είναι έθιμο παλιό 
οι γιαγιάδες μας τη φτιάχναν με αλεύρι και νερό!
.Για στολίδι της φορούσαν στο κεφάλι της σταυρό
και το στόμα της ξεχνούσαν γιατί νήστευε καιρό!
.Και μετρούσαν τις ημέρες με τα πόδια της τα εφτά
κόβαν ένα τη βδομάδα, μέχρι να ρθει η Πασχαλιά!
(πηγή:http://antexoume.wordpress.com)
Έτσι και εμείς στην αρχή την σχεδιάσαμε σε χαρτί όπου την στολίσαμε με διάφορους τρόπους(με όσπρια,την ζωγραφίσαμε...).

Στην συνέχεια καλέσαμε γιαγιάδες και μαμάδες και την ζυμώσαμε όπως λέει και το τραγουδάκι...με αλεύρι και νερό...το αποτέλεσμα ...τέλειο!
 



 


















Μία για κάθε τμήμα! 
Κατά την διάρκεια του ζυμώματος αναφέραμε τα όσπρια που στολίσαμε την κυρά Σαρακοστή...φακές,ρεβύθια,φασολάκια,φάβα...προσπαθήσαμε να βρούμε πόσα όσπρια αρχίζουν από το ίδιο γράμμα και ποιό είναι αυτό...(Φ).Μετρήσαμε τα πόδια της και κάναμε προσθαφαιρέσεις έτσι ώστε να γνωρίσουμε τον αριθμό επτά-7-.Στολίσαμε το φόρεμά της με διάταξη στα όσπρια...γράψαμε κάτω από κάθε πόδι τον αριθμό με την σωστή αρίθμηση!
Βρήκαμε  στο Internet πίνακες ζωγράφων(Σπύρος Βασιλείου) με το τραπέζι της Σαρακοστής...τους περιγράψαμε...
 προσπαθήσαμε να τους μιμηθούμε....



Συζητήσαμε για τις νηστίσιμες τροφές και τις κατατάξαμε σε κατηγορίες(θαλασσινά,όσπρια,λαχανικά,φρούτα...).
Τις γράψαμε στον υπολογιστή....και προβήκαμε σε  αντιστοιχίσεις με εικόνες!



Τρίτη 4 Μαρτίου 2014

Τα Μαρτάκια...μας!!



Ο «Μάρτης» ή «Μαρτιά» είναι ένα παμπάλαιο έθιμο. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων έδεναν μια κλωστή, την «Κρόκη», στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.
Από τη 1η  εώς στις 31 του Μάρτη τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον «Μάρτη» ή «Μαρτιά». Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο «Μάρτης» προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι. Σε μερικές περιοχές ο Μάρτης φοριέται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σαν δαχτυλίδι για να μην σκοντάφτει ο κάτοχός του. Το βραχιολάκι αυτό το βγάζουν στο τέλος του μήνα, ή το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους.
Το έθιμο του Μάρτη γιορτάζεται ίδιο και απαράλλαχτο στα Σκόπια με την ονομασία «Μάρτινκα» και στην Αλβανία ως «Βερόρε». Οι κάτοικοι των δυο γειτονικών μας χωρών φορούν βραχιόλια από κόκκινη και άσπρη κλωστή για να μην τους «πιάσει» ο ήλιος, τα οποία και βγάζουν στα τέλη του μήνα ή όταν δουν το πρώτο χελιδόνι. 
Άλλοι πάλι, δένουν τον «Μάρτη» σε κάποιο καρποφόρο δέντρο, ώστε να του χαρίσουν ανθοφορία, ενώ μερικοί τον τοποθετούν κάτω από μια πέτρα κι αν την επόμενη ημέρα βρουν δίπλα της ένα σκουλήκι, σημαίνει ότι η υπόλοιπη χρονιά θα είναι πολύ καλή. Τηρώντας παραδόσεις και έθιμα αιώνων, οι Βούλγαροι, την πρώτη ημέρα του Μάρτη, φορούν στο πέτο τους στολίδια φτιαγμένα από άσπρες και κόκκινες κλωστές που αποκαλούνται «Μαρτενίτσα». Σε ορισμένες περιοχές της Βουλγαρίας, οι κάτοικοι τοποθετούν έξω από τα σπίτια τους ένα κομμάτι κόκκινου υφάσματος για να μην τους «κάψει η γιαγιά Μάρτα» (Μπάμπα Μάρτα, στα βουλγαρικά), που είναι η θηλυκή προσωποποίηση του μήνα Μάρτη. Η «Μαρτενίτσα» λειτουργεί στη συνείδηση του βουλγαρικού λαού ως φυλαχτό, το οποίο μάλιστα είθισται να προσφέρεται ως δώρο μεταξύ των μελών της οικογένειας, συνοδευόμενο από ευχές για υγεία και ευημερία. Το ασπροκόκκινο στολίδι της 1ης του Μάρτη φέρει στα ρουμανικά την ονομασία «Μαρτιζόρ». Η κόκκινη κλωστή συμβολίζει την αγάπη για το ωραίο και η άσπρη την αγνότητα του φυτού χιονόφιλος, που ανθίζει τον Μάρτιο και είναι στενά συνδεδεμένο με αρκετά έθιμα και παραδόσεις της Ρουμανίας. Σύμφωνα με την μυθολογία, ο Θεός - Ήλιος μεταμορφώθηκε σε νεαρό άνδρα και κατέβηκε στη Γη για να πάρει μέρος σε μια γιορτή. Τον απήγαγε, όμως, ένας δράκος, με αποτέλεσμα να χαθεί και να βυθιστεί ο κόσμος στο σκοτάδι. Μια ημέρα ένας νεαρός, μαζί με τους συντρόφους του σκότωσε τον δράκο και απελευθέρωσε τον Ήλιο, φέροντας την άνοιξη. Ο νεαρός έχασε τη ζωή του και το αίμα του -λέει ο μύθος- έβαψε κόκκινο το χιόνι. Από τότε, συνηθίζεται την 1η του Μάρτη όλοι οι νεαροί να πλέκουν το «Μαρτισόρ», με κόκκινη κλωστή που συμβολίζει το αίμα του νεαρού άνδρα και την αγάπη προς τη θυσία και άσπρη που συμβολίζει την αγνότητα.
                                                                         (πηγή http://www.sansimera.gr/articles/131