Η Παραδοσιακή Κρητική φορεσιά!

Για σήμερα είχαμε προγραμματίσει μια ενδιαφέρουσα επίσκεψη στο σχολείο μας!
Μας επισκέφτηκε η    κ. Πατακιούτη -Τριγώνη Αργυρώ επιμορφώτρια παραδοσιακών στολών και κοπτικής ραπτικής,για να μας ενημερώσει για τις κρητικές φορεσιές....(¨ήταν πολύ οργανωμένη ..με τις κούκλες που θα ντύναμε....και με  στολές από διάφορα μέρη της Κρήτης!)

Το θέμα μας συνδέθηκε εύκολα αφού μόλις χθες στην βόλτα που κάναμε μεταμφιεσμένοι στην γειτονιά ήρθαν πολλά παιδιά ντυμένα κρητικοί...συγκεκριμένα δύο φορούσαν την κανονική κρητική φορεσιά και προκάλεσαν το γέλιο αφού έμοιαζε με βράκα...έτσι λοιπόν μας δόθηκε η ευκαιρία να μάθουμε  κάποια πράγματα( η αλήθεια είναι ότι και σε μας τα εξήγησε η κ.Αργυρώ  αφού είχαμε αρκετές απορίες!...και πάλι δεν είμαι σίγουρη αν τα θυμάμαι όλα!).

Πρώτα απ' 'ολα μας ανέφερε ότι παλιότερα τις φορεσιές αυτές τις έραβαν οι Τερζήδες(ονομασία προέλευσης από την Τουρκία)-άνδρες που γύριζαν στα χωριά με ένα βαλιτσάκι με τα εργαλεία τους και κάθονταν αρκετό καιρό μέχρι να ράψουν μια φορεσιά! Γι' αυτό και η βελονιά λεγόταν τερζίδικη.

Στην Κρήτη οι φορεσιές διέφεραν...Αορίτικη λεγόταν αυτή που φορούσαν στα  όρη ...και καμπίτικη στον κάμπο.

Το ύφασμα ήταν από τσόχα και  η πρόχειρη τους φορεσιά ήταν από φτηνή τσόχα ενώ η "καλή"τους ήταν από την πιο χοντρή και ακριβή τσόχα.Οι άνδρες φορούσαν βράκες και γιλέκο και λέγονταν βρακοφόροι.Η μπλε ήταν η γιορτινή τους με άσπρα στιβάνια ενώ η μαύρη ήταν για όσους πενθούσαν μαζί με μαύρο πουκάμισο και μαύρα στιβάνια!
Στο κεφάλι φορούσαν λευκό κρητικό μαντήλι ή σαρίκι ή μπολίδι, οι ελεύθεροι ενώ οι παντρεμένοι και όσοι πενθούσαν μαύρο!

Όμως για να τα εμπεδώσουμε καλύτερα αρχίσαμε να ντύνουμε....για την ανδρική επειδή δεν υπήρχε κούκλα έκανα εγώ "το μοντέλο"!Ενώ μας έλεγε η κ.Αργυρώ τις ονομασίες της φορεσιάς έπρεπε να θυμόμαστε και από πόσα κομμάτια αποτελούνταν και στο τέλος θα κάναμε συγκρίσεις...η γυναικεία έχει περισσότερα ή η ανδρική;

Τελικά η ανδρική μαζί με τα στιβάνια αποτελείται από έξι τεμάχια ,το ίδιο και η γυναικεία η Ανωγειανή!

 Μας ανέφερε ότι η γυναικεία Ανωγειανή(μ’αυτή ντύσαμε την κούκλα) αποτελείται από την γυναικεία βράκα,την ποδιά, τη σόρτζα,το μεσοφόρι,το μεϊντάνι.Πάνω στο γιλέκο υπάρχουν σχέδια που συμβολίζουν το καντήλι και την φλόγα.

Στα Σφακιά χρησιμοποιούσαν άσπρο μαντήλι στο κεφάλι(έκρυβαν τα μάτια τους) και κόκκινη φούστα.

Η χειροποίητη κιλότα αποτελεί παραδοσιακή Κρητική ενδυμασία η οποία αντικατέστησε την βράκα μετά τον Α' Παγκόσμιο πόλεμο. Η ενδυμασία αυτή φορέθηκε κατά την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης επί Κρητικής Πολιτείας.

Η κιλότα φοριέται με μαύρο πουκάμισο, γιλέκο, πλατιά υφαντή ζώνη, μαύρο μαντίλι στο κεφάλι και στιβάνια.

Ήρθε έπειτα η σειρά να ντύσουμε κάποια παιδιά με διαφορετικές φορεσιές.

Ε,να μη χορέψουμε και λίγο;

Μια πολύ γεμάτη και πλούσια μέρα με χορό,τραγούδι,αναπαραστάσεις,πολλά ερεθίσματα γλωσσικά,μαθηματικά(έννοιες,μοτίβα,αντιστοιχίσεις)!!

Τσικνοπέμπτη - η αρχή της Αποκριάς

"Η Τσικνοπέμπτη είναι μια ετήσια τελετή, της οποίας η αρχή χάνεται μέσα στους αιώνες. Η ημέρα που τρώγεται κρέας.  Η λέξη Τσικνοπέμπτη προέρχεται από τις λέξεις "τσίκνα" (η μυρωδιά του καμένου ψημένου κρέατος) και "Πέμπτη". Στις μέρες μας η Τσικνοπέμπτη θεωρείται η αρχή της αποκριάς.
Πήρε το όνομα Τσικνοπέμπτη από τις τσίκνες, μυρωδιές, που βγαίνουν από τα αναμμένα κάρβουνα όταν ψήνουν σουβλάκια, χαλούμια, ρέγγες, λουκάνικα, λούντζες. Έτσι οι τσίκνες γεμίζουν την ατμόσφαιρα του χωριού ή της γειτονιάς. Και τούτο γίνεται εν όψει της Μεγάλης Σαρακοστής, όπου αρχίζει μεγάλη νηστεία για τη Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση του Χριστού.
Κατά το έθιμο την Τσικνοπέμπτη συγγενικές ή και φιλικές, οικογένειες μαζεύονται σε ένα σπίτι και το ρίχνουν στο γλέντι, στο χορό και στο τραγούδι και στο τσούγκρισμα των ποτηριών με την ευχή υγεία και καλό Πάσχα να φτάσουμε. Η Τσικνοπέμπτη βρίσκεται στο μέσο των 3 εβδομάδων του εορτασμού του καρναβαλιού. Πρόκειται για την Πέμπτη της 2ης εβδομάδας, της Κρεατινής.
Γιορτάζεται την Πέμπτη που είναι 11 ημέρες πριν την Καθαρά ∆ευτέρα. Είναι ημέρα χαράς αλλά και προετοιμασίας για τους Ελληνορθόδοξους χριστιανούς, καθώς η σαρανταήμερη περίοδος της Σαρακοστής πριν το Πάσχα πλησιάζει. Την μέρα αυτή επιβάλλεται από το έθιμο το ψήσιμο κρέατος στα κάρβουνα." Αυτές είναι κάποιες πληροφορίες από τους γονείς! Έτσι είπαμε και εμείς να τηρήσουμε το έθιμο της Αποκριάς και να ξεκινήσουμε από   σήμερα τις ετοιμασίες!Μέχρι τώρα τίποτα σχεδόν δεν θύμιζε στην τάξη μας ότι έχουμε Απόκριες...Μια μικρή αναφορά γενικά για το είναι Απόκριες μέσα από πληροφορίες παιδιών..έτσι σήμερα βγήκαμε  μασκαρεμένοι στους δρόμους προσπαθώντας να αναβιώσουμε ένα δρώμενο με μεταμφιέσεις αυτοσχέδιες...έτσι όπως γινόταν παλιά...Η αλήθεια είναι ότι στην αρχή προβληματίστηκαν οι μαμάδες αλλά σήμερα το αποτέλεσμα ήταν καταπληκτικό...και επειδή εμείς οι Κρητικοί έχουμε πολύ έντονο το συναίσθημα της παράδοσης, τα περισσότερα παιδάκια ντύθηκαν κρητικοπούλες και κρητικοί!

Όμως από ένα Βίντεο που είδαμε σχετικά με δρώμενα σε χωριό της Γέργερης,τα παιδιά πρότειναν να κάνουμε έναν γάμο...και έτσι και έγινε ...δεν ήταν δύσκολο...πήραμε και το κασετόφωνο μαζί και αρχίσαμε το τραγούδι "σήμερα γάμος γίνεται"..

.

αλλά πήραμε και αλεύρι για να αλευρώσουμε...

Μεταμφιεσμένοι όλοι...οι μαμάδες ξεσηκώθηκαν και έβαλαν ότι βρήκαμε στην ντουλάπα της μεταμφίεσης του σχολείου....άλλες ήρθαν ντυμένες από τα σπίτια τους! Σημασία έχει ότι περάσανε μαζί με τα παιδιά τους λίγες στιγμές χαλάρωσης ...Γελάσαμε ...με τα ντυσίματα,τα βαψίματα... της τελευταίας στιγμής!Όλοι βγήκαν στους δρόμους  και μας χαιρετούσαν...μας κάλεσαν στο Δημοτικό σχολείο ...και πήγαμε!Τα παιδιά του Δημοτικού ξετρελάθηκαν...κάποια στιγμή βρεθήκαμε να τραγουδάμε όλοι .....το τραγούδι του γάμου!

Περαστικοί σταματούσαν και μας εύχονται και του χρόνου...τα αυτοκίνητα και αυτά σταματούσαν χωρίς να δυσανασχετούν....Ίσως όλοι αναπολούσαν κάτι από τα παλιά....!!

Εμείς περάσαμε καταπληκτικά και χαρήκαμε πολύ που καταφέραμε έστω και για λίγο να τους κάνουμε όλους να χαμογελάνε...και το πιο σημαντικό δεν ξοδευτήκαμε...απλά αξιοποιήσαμε τα παλιά μας ρούχα!

ΚΑΙ   ΤΟΥ   ΧΡΟΝΟΥ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΑΛΑ ΝΑ ΤΟ ΞΑΝΑΚΑΝΟΥΜΕ!!

  

"Ο Μύθος του Μινώταυρου"

Σήμερα μάθαμε τον μύθο του Μινώταυρου προσπαθώντας να συνδέσουμε πληροφορίες που αφορούν την Κνωσσό.

Αφού διαβάσαμε τον μύθο....

Ο ΜΥΘΟΣ

Ο Μίνωας μόλις έγινε βασιλιάς  της Κρήτης, ζήτησε από τους θεούς (ή από τον Ποσειδώνα ειδικά, σαν θεό της θάλασσας που κυριαρχεί στην ζωή των νησιωτών) ένα σημάδι ότι τον εγκρίνουν. Το σημάδι έρχεται από τη θάλασσα με τη μορφή  ενός όμορφου ταύρου. Αυτόν τον ταύρο ζητά ο Ποσειδώνας από τον Μίνωα, να του τον θυσιάσει. Ο Μίνωας παρακούει τον θεό και τον εξαπατά θυσιάζοντας ένα άλλο ζώο στη θέση του.

Ο Ποσειδώνας οργίζεται με την εξαπάτηση και τον τιμωρεί. Με «θεϊκό» τρόπο. Η Πασιφάη, γυναίκα του Μίνωα, θα ερωτευθεί τον ταύρο. Το πάθος της για το υπέροχο ζώο μένει ανικανοποίητο. Ζητάει τη βοήθεια του μηχανικού Δαίδαλου. Εκείνος κατασκευάζει ένα ομοίωμα αγελάδας, –Δαμαλίς–, το οποίο ντύνει με δέρμα φρεσκοσφαγμένης αγελάδας. Μέσα στο ομοίωμα μπαίνει η Πασιφάη. Ο λευκός ταύρος ξεγελιέται και ζευγαρώνει με τη βασίλισσα.

Από την ένωσή τους γεννιέται ο Μινώταυρος. Ένα ον παράξενο, όπως η ένωση που του έδωσε ζωή. Με ανθρώπινο σώμα, κεφάλι και ουρά ταύρου.

     Μετά τον χρησμό του Μαντείου των Δελφών, ο Μίνωας ζητά από τον Δαίδαλο να κατασκευάσει ένα χώρο, όπου θα φυλακισθεί ο Μινώταυρος. Ευρηματικός πάλι ο μηχανικός Δαίδαλος, φτιάχνει το Λαβύρινθο. Οι δίοδοί του είναι ελικοειδείς και η έξοδος από εκεί είναι αδύνατη, για όσους δεν γνωρίζουν. Η νέα κατοικία του Μινώταυρου.

Κερδίζοντας τον πόλεμο ενάντια στους Αθηναίους, ο Μίνωας ορίζει ποινή κάθε χρόνο να στέλνονται στην Κρήτη επτά νέοι Αθηναίοι και επτά νέες Αθηναίες για να κατασπαράζονται από τον Μινώταυρο.
Στην πραγματικότητα αυτός ο φόρος αίματος απηχεί τους επαχθείς οικονομικούς όρους, με τους οποίους συνοδεύτηκε η ήττα των Αθηναίων.

Στην συνέχεια αυτού του μοναδικού μύθου, ο Θησέας, γιος του βασιλιά της Αθήνας Αιγαία, δεν ανέχεται αυτή την θυσία. Αποφασίζει να την τερματίσει πηγαίνοντας στην Κρήτη για να σκοτώσει τον Μινώταυρο. Ο πατέρας  του Θησέα, ο Αιγαίας του είχε ζητήσει αν θα σκότωνε τον Μινώταυρο να έβαζε στο καράβι  άσπρα πανιά και να κατέβαζε τα μαύρα.

Η Αριάδνη, κόρη του Μίνωα, ερωτεύεται τον Θησέα. Του ζητά να της υποσχεθεί ότι θα την πάρει μαζί του στην Αθήνα και θα την παντρευτεί. Ένα κουβάρι σκοινί –ο Μίτος της Αριάδνης– είναι το δώρο της στον Θησέα. Μπαίνοντας στο Λαβύρινθο το ξετυλίγει για να μπορέσει να βρει την έξοδο, μόλις σκοτώσει το Μινώταυρο. Ο Θησέας υπόσχεται, παίρνει το Μίτο, σκοτώνει μετά από τρομερή μάχη τον Μινώταυρο και ακολουθώντας το σκοινί βγαίνει νικητής.

Όμως από την χαρά του ξεχνάει να ανεβάσει τα άσπρα πανιά και μόλις βλέπει ο πατέρας του από μακριά τα μαύρα πανιά νόμισε ότι ο γιος του σκοτώθηκε, πέφτει στην θάλασσα και  πνίγηκε. Από τότε το πέλαγος ονομάστηκε Αιγαίο Πέλαγος, η θάλασσα της Ελλάδας.

 Κατασκευάσαμε με τουβλάκια τον λαβύρινθο και μιμηθήκαμε τον Θησέα ξετυλίγοντας το κουβάρι!

Στην συνέχεια ζωγράφισαν ότι τα εντυπωσίασε από την ιστορία ....

Και μια μικρή αναπαράσταση!

"Το καράβι με τα μαύρα πανιά!"

 "Τον χαιρετά ο Αιγέας!"

                                                                                    Φτάνει στην  Κρήτη...

Συναντά την Αριάδνη όπου τον ερωτεύεται και τον βοηθά δίνοντάς του ένα κουβάρι να το ξετυλίγει μέσα στον λαβύρινθο!

Ο Μινώταυρος.....

 τον σκοτώνει......

Παίρνει την Αριάδνη μαζί του στον γυρισμό αλλά ξεχνά να αλλάξει τα πανιά όπως του είχε πει 

  ο πατέρας του!

Από μακριά ο Αιγέας  βλέπει τα μαύρα πανιά στο καράβι και πιστεύει ότι σκοτώθηκε ο γιος του....από την στενοχώρια του πέφτει στην θάλασσα και πνίγεται!!

Κατασκευάσαμε και έναν λαβύρινθο με πλαστικοποίηση εξασκώντας λίγο τους αριθμούς!!....

και ο Μινώταυρος με πλαστελίνη!!